Dijital Medya Platformu
Banner Before Header

1 MAYIS BELTANE GECESİ ve EDINBURGH ATEŞLERİ

1 3.854

         

1 MAYIS BELTANE GECESİ ve EDINBURGH ATEŞLERİ

Yusuf Metin Yardımcı

            Kelt yılının dört büyük festivali var. Bunların en büyüğü Cadılar Bayramı (kış başlangıcı) ve 1 Mayıs (yazın başı)’tır. Yılın çarkında karşılıklı olarak yılı yarıya bölerler.

           Cadılar Bayramı (aynı zamanda Samhain olarak da adlandırılır) Kelt Yeni Yılı’dır ve oldukça önemli olarak kabul edilir.

           Ancak 1 Mayıs (Beltane) bazı bölgelerde -özellikle Galler‘de- harika bir tatil olarak kabul edilir.. Yazın gelişini, doğurganlığı müjdeler.. Keltlerin her zamanki kutlama ve yatıştırma meşguliyetlerini de harmanlardı.

           1 Mayıs’ın diğer isimleri şunlardır: Cetsamhain (Samhain‘in karşısında) ve Roodmas (Ortaçağ kilisesinin adı).

           Bu sonuncusu, sıradan insanların bağlılığını Maypole‘den (Kelt – yaşamının sembolü) Kutsal Rood‘a (Hıristiyan Haçı) kaydırmayı uman Kilise Babaları’ndan geldi.

           Daha sonraları yaygın uygulama olduğu gibi; gün ve bazı ritüeller Hristiyanlık tarafından putperestlerden devralındı. Beltane Kutsal Haçı Bulma bayramı oldu ve rahipler, ülkeyi kutsamak için dışarıda bir şenlik ateşinin etrafında ayinler yaptılar.

           Geleneksel olarak, Beltane Şenlikleri, köylülerin Beltane şenlik ateşlerini yakmak için gerekli olan dokuz kutsal ormandan odun toplamak için ormanlara gittikleri 1 Mayıs’ta veya “1 Mayıs” tan günler önce başladı.

           “May Boughing” veya “May Birching” geleneği, Beltane Gecesi ateşleri yakılmadan önce, genç erkeklerin müstakbel karılarının pencere ve kapılarına yeşillikler ve çiçeklerden oluşan çelenkler asmasını içeriyordu.

           Pek çok topluluk; yürüyüşlere veya şarkılara önderlik etmesi için bir bakireyi “Mayıs Kraliçesi” olarak seçti. Keltlere göre bu, bakirelikten anneliğe geçişinin arifesinde, bakire Tanrıça’yı temsil ediyordu.

           Kelt günü; gün batımında başlayıp, yine bir başka gün batımında bittiği için, Beltane kutlaması 30 Nisan’da gün batımında başlıyordu. Köydeki tüm ocak ateşleri söndürüldükten sonra, tepelerde iki Beltane ateşi yakılırdı.

           Köylüler, gelmekte olan yaz mevsimi öncesinde hayvanlarını temizlemek ve bereketlerini güvence altına almak için ateşlerin üzerinden üç kez atlayacak, ardından onları yaz otlağına salacaklardı. Sonra doğurganlık ritüelinin insan kısmı başlayacaktı.

           Şenlik ateşlerinin etrafında dans gece boyunca devam ederken, geleneksel sosyal davranış standartları gevşetildi.

           Genç çiftlerin ormana ya da daha iyisi, doğurganlık sularının küçük bir testi için yakın zamanda sürülmüş bir tarlaya gizlice girmesi bekleniyordu.

           Halbuki Handfasting’ten (Hristiyanlık dininde resmi olmayan bir düğün veya nişan) sonra bile Hıristiyanların tek eşli evlilik geleneği vardı.

           Beltane ritüeli yeni bir gelenekle devam etti:

           Tüm evlilik töreleri Beltane festivali için geçici olarak askıya alındı. Pek çok rahip, bu gece ırzına geçilen bakirelerin sayısından yakınıyordu ama gelenek devam etti.

           ZİRA BELTANE BİRLİKTELİĞİNDEN DOĞAN BEBEKLERİN TANRIÇA TARAFINDAN KUTSANDIĞI DÜŞÜNÜLÜYORDU.

           Çoğu Kelt festivalinde olduğu gibi, kutlamanın anahtarı ateşte yatıyordu. Ateş; arındırıcı nitelikte tutulmuş, hem toprağı hem de insanları temizlemiş ve canlandırmıştır.

           Böylece, Beltane Gecesi olan 1 Mayıs gecesi Druidler (Druid, Kelt çoktanrıcılığında genellikle Alplerin kuzeyinde ve Britanya Adaları’nda var olan antik Kelt topluluklarındaki rahip sınıfı), dokuz farklı ağaç türü kullanarak kutsal yerlerde ateş yaktılar.

           Keltlerin hesabına göre, gerçek Beltane kutlaması 30 Nisan günbatımında başlar, 1 Mayıs akşamına kadar sürerdi..

           Kelt mitolojisinde 1 Mayıs ile daha eski başka çağrışımlar da var. Eski İrlanda “İstilalar Kitabı”na göre, İrlanda‘nın ilk yerleşimcisi Partholan 1 Mayıs’ta geldi. 1 Mayıs’ta halkı yok eden veba başladı. Vs.

           İskoçya genelinde Beltane ateşleri 19. yüzyıla kadar yanmaya devam etti. Bazıları şüphesiz Hıristiyan Kilisesi’nin yönetiminde gerçekleşirken, birçoğu sembolik Kelt ritüelleri olarak sürdü.

           Topluluk arasında büyük bir Beltane Bannock (veya kek) yapılıp paylaşılır. Bu yumurta, süt ve yulaf ezmesinden yapılan özel bir pastadır. {Aklıma her nedense Mardin’de, esasen Süryâni geleneğinden kaynaklanan bir çeşit çörek olan KİLİÇE geldi. (İkliçe ifadesi yanlış!)}

           Özel olan bu ekmek; Beltane gününden önce, arife gününde yapılır. Ekmeğin hazırlık safhasında çelikle temas etmesine izin verilmemesi gerektiği söylenir. (Çelik periler için zararlı ve ölümcülmüş!)

           Kekler aynı zamanda büyülü ritüel amaçlara da hizmet ediyordu:

           Dokuz yükseltilmiş meme veya dokuz kare veya dokuz taraklı/kenarlı pişirme için işaretlenmişlerdi.

           Dikkat edilirse, ihtiyaç ateşinde kullanılan dokuz kutsal orman ağacı için birer tane…

           Bannock parçaları (İskoçya‘da buğday yetişmeyen bölgelerin geleneksel mayasız yassı ekmeği) evleri, sığırları veya bireyleri kutsamak için öğüt ve tavsiyelerle ateşe atılır.

           Odun isinde karartılmış parça, diğer parçalarla birlikte bir şapkadan dağıtılır. Bu parçayı şapkadan çıkaran kişi, alevlerin arasından üç kez atlamak zorunda kalır.

           Böylelikle belirlenmiş bir Beltane Carline‘a [Cadı, kötü ve çirkin ihtiyar kadın] sahip olma uygulaması (“günah keçisi” veya “salak”) – ya da kurbanlık adak – uygulaması gelişti.

           Herhangi bir talihsizliğin bu “salak” ya da “aptal”ın başına geleceğine, böylelikle geri kalan insanların korunacağına inanılıyordu.

           Efsanelere göre; bir SALAK cadının kurban olarak yakıldığına genel olarak inanılıyor.

           Daha sonraları Beltane ateşinden üç kez atlayan aptal uygulaması gelenek haline geldi.

           Kuşkusuz günümüzde bu aktivite aynısıyla geçerliliğini artık korumuyor.

           İşte size 1 Mayıs’ın kadîm tarihten, bir başka anlatımının hikâyesi.. Nasıl ilginç geldi mi?

1 Yorum
  1. Celal Yaran diyor

    Selamünaleyküm
    Değerli metin hocam cok güzel bir yazı olmuş Emeğinize Yüreğinize sağlık
    Selamlar
    Celal yaran
    İzmir
    Görüşelim inşallah

Bir Cevap Yazın

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku

%d blogcu bunu beğendi: